Aşılar neden daima farklı bölgelere yapılır

Muhtemelen tüm enjeksiyonların birebir noktaya uygulanmadığını fark etmişsinizdir. Kimileri koldaki damarlara, kimileri ise uyluk, omuz yahut kalça kısmına yapılır. Pekala neden tüm iğneler birebir bölgeye yapılmaz hiç düşündünüz mü?

Enjeksiyonlar, tatbik edilen husus yahut ilacın tipine ve ayrıyeten tatbik maksadına bağlı olarak farklı yerlerden yapılır.

Farklı enjeksiyon çeşitleri nelerdir

Uygulanan bölgeye nazaran dört ana enjeksiyon tipi vardır. Bunlar,

İntravenöz enjeksiyonlar (intravenous) : Damar içine uygulanan enjeksiyonlar, böylelikle ilaç süratle kan sirkülasyonuna ulaşır.

Kas içi enjeksiyonlar (intramuscular) : Kaslara uygulanan enjeksiyonlara denir.

Deri altı enjeksiyonlar (subcutaneous) : Yağ ve kolajen içeren en iç deri katmanına (deri altı tabaka) yapılan enjeksiyonlara denir.

İntradermal enjeksiyonlar: 2. yahut orta deri katmanına yapılan enjeksiyonlar bu sınıfa girer.

Bunların dışında; eklemler, kemik iliği üzere daha güç yerlere yahut özel bölgelerimiz yahut gözlerimiz üzere daha korkutucu bölgelere yapılan diğer enjeksiyonlar da var. Bununla birlikte, bu cins enjeksiyonlar çok daha az yaygındır.

Akla gelen soru, “İlk etapta neden bu kadar çok enjeksiyon çeşidi var?” olabilir. Bunun karşılığı bedene enjekte edilen gereçte gizli.

Aşı tiplerine nasıl karar veriliyor

Vücudun ilacı yahut takviyeyi nasıl emdiğine bağlı olarak, aşıların uygulama bölgesi de değişiyor.

Damardan yapılan enjeksiyonlar, direkt kan dolanımına verilir, böylelikle ilaç saniyeler içinde sirkülasyon sistemine ulaşır. Bu cins enjeksiyonlar, ilacın bedenin sistemine süratle ulaşması gerektiğinde yapılır.

Antibiyotikler ve mantar önleyici hususlar bu formda uygulanır. Ünlü ağrı kesici olan morfin de direkt damarlara enjekte edilir. Lakin bu tıp enjeksiyonlar risklidir, zira dikkatli uygulanmazlarsa; damarlar hasar görebilir ve şişme yahut kan kaybı meydana gelebilir.

Kas için enjeksiyonlara ise koronavirüs aşılarını örnek verebiliriz. Bunlar, çoklukla kola, omuz etrafına ve daha spesifik olarak deltoid kasına vurulur.

Bunun nedeni, koronavirüs aşısının öteki birçok aşı ile birlikte kasa enjekte edilmesi gerektiğidir. Kan daima olarak kaslardan akar ve kan akışı, aşı partikülünün bedende dağılmasına yardımcı olur.

Kas içi enjeksiyonlar, beden kesimlerini bir ortada tutan ve düzenleyen tek yapı olan fasyalara yapılır.

Güçlü kan akışı nedeniyle, daha büyük ilaç hacimleri verilebilir. Kas enjeksiyonları, bedeni şok etmeden, bedenin dolanım sistemine sabit bir biçimde ulaşır.

Kas içi enjeksiyonların öteki uygun bilinen örnekleri, B ve D vitamini enjeksiyonlarıdır. Kas içi enjeksiyonların öteki bölgeleri kalçalar ve uyluklardır. Enjeksiyon için seçilen kas, ilacın hacmine bağlıdır.

Eğer ilacın hacmi yüksekse, çoklukla aşılar kalça ve uyluklardan yapılır. Aksi halde kol bölgesi bu tip aşılara daha uygundur.

Deri altı enjeksiyonlara örnek olarak, şeker hastalarının kullandığı insülin iğnesini gösterebiliriz.

Bu çeşit enjeksiyonlar, yalnızca iç deri katmanındaki yağ dokularına nüfuz etmesi gerektiğinden uzun iğneler kullanmak gerekmez.

Bu enjeksiyonlar, bedene küçük ölçülerde (birkaç damla) hormon vermek için uygun halde kullanılır ve süreç epeyce risksizdir.

Deri altı dokular kan damarları açısından varlıklı değildir, bu nedenle aşılar hormon moleküllerinin beden sistemine yavaş ve tertipli bir biçimde salınmasını sağlar. Bu, kan sirkülasyonuna kademeli bir insülin salınımı yapılmasını sağlar.

Görsel: Deri altı enjeksiyon bölgeleri

Son olarak, bedeninize girdiğini bile muhtemelen hissetmeyeceğiniz intradermal enjeksiyonlara göz atacağız.

Bu tıp enjeksiyonlar, ilaç yahut destek sağlamak için kullanılmaz. İğne hayli kısadır ve bedene epey sessiz nüfuz eder. Tüberküloz testi yaptıracaksanız, bu aşı tipiyle karşılaşacaksınız.

Bu enjeksiyonlar en uzun emilim müddetine sahiptir ve temel olarak bedenimizin bir alerjene yahut tüberkülin proteinine olumsuz reaksiyon verip vermeyeceğini görmek için yapılır.

Enjekte edilen gereç, bedenin derinliklerine uygulanmadığı için bedenin yansısını görmek kolaydır. Vücut alerjene güçlü reaksiyon verirse, enjeksiyon bölgesinin etrafında bir kızarıklık yahut kırmızı bir leke görünecektir. Deri içi enjeksiyonlar temel olarak ön kolun iç yüzeyine uygulanır.

Artık gerçek yere yanlışsız enjeksiyonu yapmanın neden değerli olduğunu biliyorsunuz; aksi takdirde tehlikeli olabilir. Lakin birebir noktaya tekrar tekrar aşı yapmak da güzel sonuçlar doğurmaz.


Neden tıpkı noktaya birden fazla aşı yapılmaz

Aynı noktaya çok fazla enjeksiyon yapılması dokuda yara izi ve hasara neden olabilir. Çok fazla intramüsküler enjeksiyon, kas liflerinin iğne delmelerinden ziyan gördüğü ve kas güçsüzlüğüne yol açan bir durum olan fibröz miyopatiye neden olabilir.

Aynı bölgeye çok fazla deri altı enjeksiyon yapılması nahoş cilt kümelerinin oluşmasına neden olur. Bu duruma lipohipertrofi denir.

Günlük insülin enjeksiyonu gerektiren diyabet hastaları, enjeksiyon bölgeleri etrafında bu cins yağ dokusu kümeleri oluşma riski taşırlar. Bu kümeler ayrıyeten kan dolanımına insülin salınımını yavaşlatarak, enjeksiyonların tesirini azaltır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.